ప్రస్తుతం సామాన్యుడి వంటగదిలో గ్యాస్ మంట పుట్టిస్తోంది. గత కొద్ది రోజులుగా గ్యాస్ సిలిండర్ బుక్ చేసినా సకాలంలో రాకపోవడం, మరోవైపు ధరలు అమాంతం పెరగడం చూస్తుంటే వినియోగదారుల్లో ఆందోళన మొదలైంది. అసలు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గ్యాస్ కొరత నిజంగా ఉందా? లేక ఇది కృత్రిమంగా సృష్టించిన మాయాజాలమా? దీనికి అంతర్జాతీయ యుద్ధ మేఘాలకు ఉన్న సంబంధం ఏంటి?

యుద్ధం అక్కడ.. సెగ ఇక్కడ!
ఇరాన్ మరియు ఇజ్రాయెల్ మధ్య జరుగుతున్న భీకర యుద్ధం మన వంటగదిపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతోంది. దీనికి ప్రధాన కారణం ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz). భారతదేశం తనకి కావాల్సిన ఎల్పీజీలో దాదాపు 60 శాతానికి పైగా గల్ఫ్ దేశాల నుండే దిగుమతి చేసుకుంటుంది. యుద్ధం కారణంగా ఈ సముద్ర మార్గంలో నౌకల రాకపోకలకు అంతరాయం కలగడం, బీమా ధరలు పెరగడం వల్ల గ్యాస్ సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) దెబ్బతిన్నది. ఫలితంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడి చమురు ధరలు పెరగడంతో పాటు ఎల్పీజీ లభ్యత తగ్గింది.

ప్రభుత్వం తీసుకున్న కీలక నిర్ణయాలు
ఈ సంక్షోభాన్ని అధిగమించేందుకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు యుద్ధ ప్రాతిపదికన చర్యలు చేపట్టాయి. ముఖ్యంగా గృహ వినియోగదారులకు ఇబ్బంది కలగకుండా ఉండేందుకు కొన్ని కీలక మార్పులు చేశాయి:

• 25 రోజుల గ్యాప్ నిబంధన: గ్యాస్ సిలిండర్లను ప్రజలు ముందే స్టాక్ పెట్టుకోకుండా (Hoarding) ఉండేందుకు, ఒక బుకింగ్‌కు మరియు తదుపరి బుకింగ్‌కు మధ్య కనీసం 25 రోజుల సమయం ఉండాలని నిబంధన విధించారు.
• డొమెస్టిక్ గ్యాస్‌కే ప్రాధాన్యత: రిఫైనరీల నుండి వచ్చే గ్యాస్‌ను హోటళ్లు, ఇతర వ్యాపార అవసరాలకు (Commercial) కాకుండా, కేవలం ఇళ్లకే సరఫరా చేయాలని ఆదేశించారు. దీనివల్ల కమర్షియల్ గ్యాస్ ధరలు దాదాపు 144 రూపాయల వరకు పెరగగా, గృహ వినియోగ గ్యాస్ సరఫరాలో కొంత జాప్యం జరుగుతోంది.

ఏపీలో పరిస్థితి ఏంటి?
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గ్యాస్ కొరత లేదని రాష్ట్ర పౌరసరఫరాల శాఖ మంత్రి నాదెండ్ల మనోహర్ స్పష్టం చేశారు. విశాఖపట్నం హెచ్‌పీసీఎల్ రిఫైనరీ మరియు మంగళూరు పైప్‌లైన్ ద్వారా రాష్ట్రానికి నిరంతర సరఫరా జరుగుతోందని అధికారులు చెబుతున్నారు. అయితే, బుకింగ్ చేసినా వారం రోజుల వరకు సిలిండర్లు రాకపోవడానికి కారణం క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న రవాణా సమస్యలు మరియు పెరిగిన డిమాండ్ అని తెలుస్తోంది.

బ్లాక్ మార్కెట్ మాయాజాలం?
కొరత ఉందనే సాకుతో కొన్ని చోట్ల బ్లాక్ మార్కెట్ దందా కూడా మొదలైనట్లు సమాచారం. గ్యాస్ ఏజెన్సీలు లేదా డెలివరీ బాయ్స్ ద్వారా కృత్రిమ కొరతను సృష్టించి, ఎక్కువ ధరలకు అమ్ముతున్నట్లు వస్తున్న వార్తలపై ప్రభుత్వం సీరియస్ అయ్యింది. ప్రతి జిల్లాలో జాయింట్ కలెక్టర్ల నేతృత్వంలో విజిలెన్స్ బృందాలు తనిఖీలు చేపడుతున్నాయి. అక్రమాలకు పాల్పడితే డీలర్ల లైసెన్సులు రద్దు చేస్తామని హెచ్చరిస్తున్నారు.

వినియోగదారులు ఏం చేయాలి?
ప్రస్తుతానికి గ్యాస్ సరఫరాలో కొంత ఆలస్యం జరగడం వాస్తవమే అయినా, అది తాత్కాలికమేనని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ప్రజలు ఆందోళన చెంది అధికంగా బుక్ చేయవద్దని, ప్రభుత్వం సూచించిన నిబంధనలను పాటించాలని కోరుతున్నారు. గ్యాస్ సరఫరాలో ఏవైనా సమస్యలు ఉంటే వెంటనే సంబంధిత ఏజెన్సీకి లేదా టోల్ ఫ్రీ నంబర్‌కు ఫిర్యాదు చేయడం ఉత్తమం.

యుద్ధం వల్ల అంతర్జాతీయ సరఫరాలో ఆటంకాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రభుత్వం స్థానిక ఉత్పత్తులను పెంచి సర్దుబాటు చేస్తోంది. కాబట్టి వినియోగదారులు వదంతులను నమ్మకుండా ఓపిక పట్టాల్సిన సమయం ఇది.