ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం ప్రపంచ చరిత్రలోనే ఒక నూతన అధ్యాయానికి తెరలేపింది. గతంలో జరిగిన యుద్ధాలన్నీ సైనికుల సంఖ్య, ట్యాంకుల బలంపై ఆధారపడి సాగితే, ప్రస్తుత పోరాటం మాత్రం ‘సెకన్ల’ వ్యవధిలో తీసుకునే నిర్ణయాలపై ఆధారపడి సాగుతోంది. దీనినే “హైపర్ వార్” (Hyper War) గా అభివర్ణిస్తున్నారు. అంటే మనుషుల కంటే వేగంగా కృత్రిమ మేధస్సు (AI) నిర్ణయాలు తీసుకుంటూ యుద్ధ గమనాన్ని శాసిస్తోంది.

​ఏమిటీ ‘హైపర్ వార్’?

​సాధారణ యుద్ధంలో ఒక లక్ష్యాన్ని గుర్తించి, దానిపై దాడి చేయమని ఆదేశాలు ఇవ్వడానికి మానవ మేధస్సు కొంత సమయం తీసుకుంటుంది. కానీ హైపర్ వార్‌లో, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ వ్యవస్థలు వేల మైళ్ల దూరంలో ఉన్న శత్రువుల కదలికలను నిరంతరం గమనిస్తూ, ప్రమాదాన్ని గుర్తించిన మరుక్షణమే ఎదురుదాడిని ప్రారంభిస్తాయి. ఇక్కడ కమాండర్ల అనుమతి కంటే, అల్గариథమ్స్ ఇచ్చే డేటానే కీలకం. యుద్ధ రంగంలో సాంకేతికత ఎంతలా చొచ్చుకుపోయిందంటే, యుద్ధం ప్రారంభమైన మొదటి 10 రోజుల్లోనే ఇజ్రాయెల్ తన AI వ్యవస్థల ద్వారా ఏకంగా 35,000 కంటే ఎక్కువ సైనిక లక్ష్యాలను గుర్తించగలిగింది. గతంలో ఇన్ని లక్ష్యాలను గుర్తించడానికి నెలల సమయం పట్టేది, కానీ ఇప్పుడు రోజుకు సగటున 3,500 లక్ష్యాలను AI ఖచ్చితత్వంతో వేరు చేస్తోంది.

​ఇజ్రాయెల్ ‘లావెండర్’ – ‘గాస్పల్’ వ్యవస్థల ప్రభావం

​ఇజ్రాయెల్ డిఫెన్స్ ఫోర్స్ (IDF) ఈ యుద్ధంలో ప్రపంచం ఎన్నడూ చూడని రీతిలో AI టెక్నాలజీని వాడుతోంది.

• ​లావెండర్ (Lavender): ఇది ఇరాన్ అనుకూల గ్రూపులకు చెందిన వేలాది మంది వ్యక్తుల డేటాన్ని విశ్లేషించి, వారిలో ఎవరు అత్యంత ప్రమాదకరమైనవారో గుర్తిస్తుంది. కేవలం గత 10 రోజుల్లోనే ఈ వ్యవస్థ సుమారు 37,000 మంది అనుమానిత లక్ష్యాలను (Targets) గుర్తించినట్లు సమాచారం.
• ​గాస్పల్ (The Gospel): ఇది ఇరాన్ లోని భవనాలు, బంకర్లు మరియు సైనిక రహస్య స్థావరాలను శాటిలైట్ చిత్రాల ద్వారా విశ్లేషిస్తుంది. మనుషులు గుర్తించలేని చిన్న మార్పులను కూడా ఇది పసిగట్టి, క్షిపణి దాడులకు ఖచ్చితమైన పాయింట్లను ఇస్తుంది.

​డ్రోన్ల హోరు.. ఆకాశంలో నిరంతర నిఘా

​ఈ యుద్ధంలో మరొక విస్మయకర అంశం స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన డ్రోన్ల వినియోగం. యుద్ధం తీవ్రత ఎంతలా ఉందంటే, ఇరుపక్షాల నుండి గంటకు సగటున 50 కంటే ఎక్కువ డ్రోన్ దాడులు నిరంతరాయంగా సాగుతున్నాయి. ఇవి కేవలం నిఘా కోసమే కాకుండా, పేలుడు పదార్థాలతో లక్ష్యాలను నేరుగా ఢీకొంటున్నాయి. ముఖ్యంగా ‘స్వార్మ్ డ్రోన్లు’ (Swarm Drones) వందల సంఖ్యలో ఏకకాలంలో దాడి చేయడం వల్ల శత్రువుల రక్షణ వ్యవస్థలు విఫలమవుతున్నాయి.

​సైబర్ వార్‌ఫేర్ మరియు మిస్సైల్ ఖచ్చితత్వం

​యుద్ధం కేవలం క్షేత్రస్థాయిలోనే కాదు, డిజిటల్ నెట్‌వర్క్‌లలో కూడా భీకరంగా సాగుతోంది. గతంలో జరిగిన మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతలతో పోలిస్తే, ప్రస్తుత యుద్ధంలో సైబర్ దాడుల తీవ్రత 200 శాతం మేర పెరగడం గమనార్హం. ఇరాన్ అనుకూల హ్యాకర్లు AI బాట్‌లను ఉపయోగించి అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలను మరియు పవర్ గ్రిడ్లను స్తంభింపజేయాలని చూస్తున్నారు.

​మరోవైపు, AI గైడెన్స్ వ్యవస్థల వినియోగం వల్ల క్షిపణుల సామర్థ్యం ఊహించని రీతిలో పెరిగింది. సాధారణ క్షిపణుల కంటే AI గైడెడ్ మిస్సైళ్ల ఖచ్చితత్వం (Accuracy) ప్రస్తుతం 98.5 శాతంగా నమోదవుతోంది. అంటే ప్రయోగించిన ప్రతి 100 క్షిపణులలో 98కి పైగా నేరుగా అనుకున్న లక్ష్యాన్ని తుత్తునియలు చేస్తున్నాయి. ఇది యుద్ధ రంగంలో అతి తక్కువ సమయంలో భారీ విధ్వంసానికి దారితీస్తోంది.

​మనిషి వర్సెస్ యంత్రం : ఒక విశ్లేషణ

​ఒకప్పుడు యుద్ధంలో ఎవరిని చంపాలి, ఎవరిని వదిలేయాలి అనే నిర్ణయం సైనికుడి చేతుల్లో ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు “హైపర్ వార్” లో ఆ నిర్ణయం యంత్రాల చేతుల్లోకి వెళ్ళిపోయింది. ORF తన కథనంలో హెచ్చరించినట్లుగా, అల్గారిథమ్స్‌లో వచ్చే చిన్న పొరపాటు వల్ల అమాయక పౌరులు బలయ్యే ప్రమాదం ఉంది. ఇప్పటికే ఇరాన్ సరిహద్దుల్లో కొన్ని చోట్ల AI తప్పుడు సంకేతాలు ఇవ్వడం వల్ల భారీ ప్రాణనష్టం జరిగినట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి.

​ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం ముగిసినా, అది మిగిల్చే పాఠాలు మాత్రం ప్రపంచ సైనిక చరిత్రను శాశ్వతంగా మార్చేస్తాయి. ఇకపై యుద్ధాలు అంటే కేవలం సైనికుల పోరాటం కాదు, అది ‘సాఫ్ట్‌వేర్ వర్సెస్ సాఫ్ట్‌వేర్’ అన్నట్లుగా మారుతోంది. ఈ యుద్ధంలో ఎవరు గెలుస్తారనేది వారి వద్ద ఉన్న ఆయుధాల కంటే, ఆ ఆయుధాలను నడిపించే AI ఎంత తెలివైనది అనే దానిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.