ఆంధ్రప్రదేశ్లో జాతీయ రహదారులు ఇప్పుడు ప్రయాణ ప్రాంగణాలుగా కాక, నెత్తుటి చారలుగా మారుతున్నాయి. ఈరోజు తెల్లవారుజామున ప్రకాశం జిల్లా మార్కాపురం సమీపంలో జరిగిన ఘోర బస్సు ప్రమాదం 14 మందిని బలితీసుకోవడం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పెను సంచలనం సృష్టించింది. ఒక ప్రైవేట్ ట్రావెల్స్ బస్సు ఎదురుగా వస్తున్న లారీని బలంగా ఢీకొట్టడం వెనుక కేవలం ఒక డ్రైవర్ పొరపాటు మాత్రమే లేదు, దీని వెనుక వ్యవస్థీకృతమైన నిర్లక్ష్యం దాగి ఉంది. కర్నూలు, అనంతపురం, ప్రకాశం వంటి జిల్లాల్లో ఇటీవల జరుగుతున్న వరుస ప్రమాదాలను గమనిస్తే, మన రహదారి భద్రత ఎంత అస్తవ్యస్తంగా ఉందో అర్థమవుతుంది.
ఈ ప్రమాదాలకు ప్రధాన కారణం ‘హ్యూమన్ ఎర్రర్’ అని అధికారులు తేల్చి చెబుతున్నప్పటికీ, లోతుగా విశ్లేషిస్తే డ్రైవర్ల శారీరక స్థితి ఇక్కడ ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తోంది. ముఖ్యంగా తెల్లవారుజామున 3 నుండి 5 గంటల మధ్య డ్రైవర్లు ‘మైక్రో స్లీప్’కు గురవుతున్నారు. అంటే, మెదడు అలసట వల్ల కొన్ని సెకన్ల పాటు కళ్ళు మూతలు పడతాయి. గంటకు 100 కిలోమీటర్ల వేగంతో వెళ్తున్న వాహనం ఆ మూడు సెకన్లలోనే వంద మీటర్ల దూరం దూసుకెళ్లి మృత్యువును ఆహ్వానిస్తుంది. ప్రైవేట్ ట్రావెల్స్ యాజమాన్యాలు లాభాల కోసం ఒకే డ్రైవర్తో సుదీర్ఘ ప్రయాణాలు చేయించడం, డ్రైవర్లకు తగినంత విశ్రాంతి ఇవ్వకపోవడం ఈ మరణాలకు పరోక్ష కారణమవుతోంది.
మరోవైపు, హైవేలపై అడ్డగోలుగా వాహనాలను నిలిపివేయడం (Illegal Parking) ఒక శాపంగా మారింది. హోటళ్ల దగ్గర లేదా విశ్రాంతి కోసం లారీలను రోడ్డు మార్జిన్ను ఆక్రమించి నిలిపేయడం వల్ల, వెనుక నుండి వచ్చే వాహనాలకు అవి సరిగ్గా కనిపించక ప్రమాదాలు జరుగుతున్నాయి. దీనికి తోడు ‘రాంగ్ రూట్’ డ్రైవింగ్ మరొక పెద్ద సమస్య. కొద్ది దూరం కోసం ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి రాంగ్ సైడ్లో వచ్చే వాహనాల వల్ల ఎదురుగా వచ్చే డ్రైవర్లు గందరగోళానికి గురై స్టీరింగ్ తిప్పే క్రమంలో అదుపు కోల్పోతున్నారు. మార్కాపురం ఘటనలో కూడా రహదారిపై ఉన్న అడ్డంకులు మరియు ఎదురుగా వస్తున్న వాహనం వేగాన్ని అంచనా వేయడంలో విఫలమవ్వడం వల్లే ఈ ముఖాముఖి ఢీకొనడం సంభవించింది.
అంతేకాకుండా, రోడ్డు నిబంధనలను పాటించకపోవడం ఏపీలో ఒక సాధారణ విషయంగా మారిపోయింది. హైవేలపై కనీస వేగ పరిమితిని మించి వెళ్లడం, మలుపుల వద్ద ప్రమాదకరంగా ఓవర్టేక్ చేయడం నిత్యకృత్యమయ్యాయి. ప్రభుత్వాలు ప్రమాదం జరిగినప్పుడు ఎక్స్గ్రేషియాలు ప్రకటించి సరిపెట్టుకుంటున్నాయే తప్ప, హైవేలపై రాత్రి వేళ పెట్రోలింగ్ను పెంచడం, డ్రైవర్ల ఆరోగ్య స్థితిని తనిఖీ చేయడం వంటి చర్యలు తీసుకోవడంలో వెనుకబడి ఉన్నాయి. ఈ మార్కాపురం విషాదం మనకు నేర్పుతున్న పాఠం ఒక్కటే—రహదారిపై క్రమశిక్షణ లేకపోతే అది ఎవరికైనా చిట్టచివరి ప్రయాణమే అవుతుంది. వ్యవస్థలో మార్పు రానంత కాలం, డ్రైవర్లలో బాధ్యత పెరగనంత కాలం ఇటువంటి నెత్తుటి వార్తలు వెబ్ పేజీల్లో హెడ్ లైన్లుగా వస్తూనే ఉంటాయి.
మృత్యు సమయం (The Killer Hours)
- తెల్లవారుజామున 3:00 – 5:00 గంటల మధ్యే 70% ప్రమాదాలు.
- కారణం: డ్రైవర్లకు వచ్చే ‘మైక్రో స్లీప్’ (రెప్పపాటు నిద్ర).
అక్రమ పార్కింగ్ (Shadow Killers)
- హైవే రోడ్డు మార్జిన్లపై లారీలు, వాహనాలు నిలపడం.
- చీకటిలో వెనుక వచ్చే డ్రైవర్లకు ఇవి ‘డెడ్ ఎండ్’లా మారుతున్నాయి.
రాంగ్ రూట్ డ్రైవింగ్ (The Shortcut Trap)
- యూ-టర్న్ కోసం వెతకకుండా రాంగ్ సైడ్లో రావడం.
- 100 కి.మీ వేగంతో వచ్చే వాహనాలకు ఇది ప్రాణాంతకం.
అజాగ్రత్త & అతివేగం (Fatal Speed)
- సీట్ బెల్ట్ పెట్టుకోకపోవడం, ఫోన్ మాట్లాడుతూ డ్రైవింగ్ చేయడం.
- ఓవర్టేక్ చేసే క్రమంలో అంచనా తప్పి ముఖాముఖి ఢీకొనడం.
