పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ మేఘాలు మరింతగా ముదురుతున్నాయి. ఇరాన్ను కేవలం మూడు నుంచి ఐదు రోజుల్లోనే లొంగదీసుకోవచ్చని, ఆ దేశ సైనిక స్థావరాలను నామరూపాలు లేకుండా చేయవచ్చని అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కూటమి వేసుకున్న అంచనాలు క్షేత్రస్థాయిలో తలకిందులయ్యాయి. మార్చి 12 నాటికి యుద్ధం 12వ రోజుకు చేరుకున్నా, ఇరాన్ ఇంకా గట్టిగా ప్రతిఘటిస్తుండటం ప్రపంచ దేశాలను విస్మయానికి గురిచేస్తోంది.
విఫలమైన ‘ప్లాన్-ఏ’.. అంచనాకు అందని వాస్తవం!
యుద్ధం ప్రారంభమైన కొత్తలో అమెరికా తన అమ్ములపొదిలోని అత్యాధునిక క్షిపణులు, వైమానిక దాడులతో ఇరాన్ను తక్షణమే లొంగదీసుకోవచ్చని (Plan A) భావించింది. విజయం తమదేనన్న స్పష్టమైన ఆధిపత్యంతో బరిలోకి దిగిన కూటమికి ఇప్పుడు వాస్తవ పరిస్థితులు సవాలు విసురుతున్నాయి. యుద్ధం త్వరగా ముగుస్తుందని భావించడంతో చమురు ధరలు నియంత్రణలో ఉంటాయని ప్రపంచం ఆశించింది, కానీ ప్రస్తుతం బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర ఏకంగా $90 దాటి పైకి దూసుకుపోతోంది. ఇరాన్ లొంగిపోవడం పక్కన పెడితే, మరింత దూకుడుగా ఎదురుదాడికి దిగుతుండటంతో విజయం ఎవరిదనేది ఇంకా ప్రశ్నార్థకంగానే మిగిలిపోయింది.
ఎందుకు వేగంగా ఫలితాలు రావడం లేదు?
అమెరికా తన అత్యాధునిక ఎఫ్-35 యుద్ధ విమానాలు మరియు క్షిపణులను ప్రయోగించినప్పటికీ, ఇరాన్ నుండి గట్టి పోటీ ఎదురుకావడానికి ప్రధాన కారణాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
- భూగర్భ క్షిపణి నగరాలు (Underground Missile Cities): ఇరాన్ తన క్షిపణి వ్యవస్థలను పర్వతాల లోపల, భూమికి వందల అడుగుల లోతులో నిర్మించింది. వీటిని సాధారణ వైమానిక దాడులతో ధ్వంసం చేయడం దాదాపు అసాధ్యం.
- ప్రోక్సీ గ్రూపుల దాడులు: కేవలం ఇరాన్ మాత్రమే కాకుండా, లెబనాన్లోని హెజ్బొల్లా మరియు యెమెన్లోని హౌతీలు ఇజ్రాయెల్పై ఏకకాలంలో దాడులు చేస్తున్నారు. దీనివల్ల ఇజ్రాయెల్ తన మొత్తం సైనిక శక్తిని ఒక్క ఇరాన్పైనే కేంద్రీకరించలేకపోతోంది.
- నైపుణ్యం కలిగిన సైబర్ వ్యవస్థ: ఇరాన్ తన సైబర్ విభాగం ద్వారా అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ యొక్క కొన్ని కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలను తాత్కాలికంగా స్తంభింపజేయగలిగింది. ఇది దాడుల వేగాన్ని తగ్గించింది.
రంగంలోకి ‘ప్లాన్-బి’.. ఇక అంతర్గత పోరు!
వైమానిక దాడులతో ఆశించిన ఫలితాలు వేగంగా రాకపోవడంతో, అమెరికా ఇప్పుడు తన వ్యూహాన్ని మార్చింది. కేవలం సైనిక స్థావరాలను కూల్చడమే లక్ష్యంగా సాగిన ‘పాత వ్యూహం’ స్థానంలో, ఇప్పుడు ‘పాలక వ్యవస్థ మార్పు’ (Regime Change) అనే కొత్త లక్ష్యంతో ‘ప్లాన్-బి’ని తెరపైకి తెచ్చింది.
- పద్ధతిలో మార్పు: క్షిపణి దాడుల కంటే ఇప్పుడు ఆర్థిక ఆంక్షలు మరియు ఇరాన్ లోపల అంతర్గత కుట్రల ద్వారా ప్రజల్లో అసహనం పెంచాలని కూటమి నిర్ణయించింది.
- సహకారం: ఇప్పటివరకు కేవలం నాటో (NATO) దేశాల సహకారంతోనే ముందుకు వెళ్లిన అమెరికా, ఇప్పుడు ఇరాన్ చుట్టుపక్కల ఉన్న సరిహద్దు దేశాల మద్దతు కూడగట్టే ప్రయత్నాల్లో ఉంది.
- సమయం: తక్షణ ఫలితం ఆశించి ‘ప్లాన్-ఏ’ వేసిన కూటమి, ఇప్పుడు ఇరాన్ ఆర్థికంగా, సామాజికంగా దీర్ఘకాలికంగా పతనం కావడమే లక్ష్యంగా పావులు కదుపుతోంది.
ఇరాన్ తన భూగర్భ క్షిపణి స్థావరాల ద్వారా ఇజ్రాయెల్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్ను పరీక్షిస్తోంది. అటు అమెరికా ‘ప్లాన్-బి’ అమల్లోకి రావడంతో, ఈ యుద్ధం కేవలం సరిహద్దులకే పరిమితం కాకుండా ఇరాన్ అంతర్గత రాజకీయాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది. ఏది ఏమైనా, ఈ వ్యూహ ప్రతివ్యూహాల మధ్య ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ మాత్రం భారీ మూల్యం చెల్లించుకుంటోంది.
