2011 మార్చి 12న ఇడుపులపాయలో ఒక మొలకగా ప్రారంభమైన వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (YSRCP) 2019 నాటికి ఒక మహా వృక్షమై దేశాన్ని విస్మయపరిచింది. కానీ 2024 ఎన్నికల ఫలితాలు ఆ వృక్షం పునాదులను కదిలించాయి. ఆ పార్టీ 15వ ఆవిర్భావ దినోత్సవం జరుపుకుంటున్న వేళ పార్టీ ఎలా దూసుకెళ్లింది? ఎక్కడ తప్పటడుగు వేసింది? ఇప్పుడున్న సవాళ్లేంటి? పరిశీలిద్దాం
జగన్ చరిష్మా: ‘ఒంటరి పోరాటం’ అనే బ్రాండ్
జగన్ మోహన్ రెడ్డి రాజకీయ ఎదుగుదల ఒక సంచలనం. ఢిల్లీ స్థాయిలో కాంగ్రెస్ అధిష్టానాన్ని ఎదిరించడం, ఏకంగా 16 నెలల జైలు శిక్షను అనుభవించినా వెనక్కి తగ్గకపోవడం ప్రజల్లో ఆయనపై ‘మొండివాడు-మాట ఇస్తే చేసి తీరుతాడు’ అనే బలమైన ముద్ర వేసింది. రాజకీయాల్లో జగన్ ఒక బలమైన శక్తిగా ఎదగడానికి ప్రధాన కారణం ఆయన చూపిన మొండితనం. కాంగ్రెస్ అధిష్టానాన్ని ఎదిరించి, 16 నెలల జైలు శిక్షను లెక్కచేయకుండా బయటకు రావడం సామాన్య ప్రజల్లో ఆయనపై విపరీతమైన ‘క్రేజ్’ను పెంచింది. ముఖ్యంగా 3,412 కిలోమీటర్ల పాదయాత్ర ద్వారా ప్రజలతో మమేకమవ్వడం “నేను విన్నాను.. నేను ఉన్నాను” అనే మాటను నమ్మించడంలో ఆయన విజయవంతమయ్యారు. అదే 2019 నాటి 50% ఓట్ షేర్ కు ప్రాణం పోసింది.
పాదయాత్ర – ది మాస్టర్ స్ట్రోక్: వైఎస్సార్ తరహాలోనే 3,412 కిలోమీటర్ల సుదీర్ఘ యాత్ర ద్వారా గ్రామస్థాయిలో ఆయన సృష్టించిన చరిష్మా, సామాన్య ప్రజల్లో “జగనన్న వస్తే మన బతుకులు మారుతాయి” అనే అచంచలమైన నమ్మకాన్ని కలిగించింది. అదే 2019లో 151 సీట్ల క్లీన్ స్వీప్కు దారితీసింది.
గత పాలన: సంక్షేమ విప్లవం vs అభివృద్ధి సందిగ్ధం
జగన్ పాలనలో ‘నవరత్నాలు’ ఒక విప్లవం.
ఘన విజయాలు: ₹2.73 లక్షల కోట్లు నేరుగా లబ్ధిదారుల ఖాతాల్లోకి చేరడం (DBT), వాలంటీర్ వ్యవస్థ ద్వారా ఇంటింటికీ సేవలు అందించడం, ప్రభుత్వ బడులు, ఆసుపత్రుల రూపురేఖలు మార్చడం (నాడు-నేడు) జగన్ పార్టీ సాధించిన భారీ విజయాలు.
లోపాలు: సంక్షేమంపై పెట్టిన దృష్టి, మూలధన వ్యయం (Capital Expenditure), మౌలిక సదుపాయాల (Infrastructure) పై తగ్గింది. అమరావతి వర్సెస్ మూడు రాజధానుల వివాదం ఏ ఒక్క రాజధానినీ పూర్తి చేయలేకపోయింది, ఇది పట్టణ మధ్యతరగతి, యువతలో తీవ్ర వ్యతిరేకత తెచ్చింది.
అధికార గర్వం – వ్యవస్థాగత లోపాలు
అధికారం చేపట్టిన తర్వాత జగన్ చేసిన అతిపెద్ద తప్పులు పార్టీ పునాదులనే కదిలించాయి:
వాలంటీర్ వ్యవస్థ – కార్యకర్తకు ఉరి: పార్టీని నమ్ముకున్న కార్యకర్తను పక్కన పెట్టి, వాలంటీర్ వ్యవస్థపై అతిగా ఆధారపడటం వైఎస్సార్సీపీ చేసిన ఆత్మహత్యాసదృశ్యమైన తప్పు. వాలంటీర్లే అన్నీ అనుకోవడంతో దశాబ్ద కాలంగా జెండా మోసిన కార్యకర్త ‘నిరుద్యోగి’గా మారిపోయాడు. ఫలితంగా ఎన్నికల వేళ పార్టీ తరపున నిలబడే ‘సైన్యం’ కరువైంది.
కోటరీ రాజకీయం: తాడేపల్లి ప్యాలెస్ లో చుట్టూ ఉన్న సలహాదారులు, ఐ-ప్యాక్ (I-PAC) నివేదికలకే జగన్ ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. సొంత పార్టీ ఎమ్మెల్యేలను, మంత్రులను కూడా కలవడానికి నెలల తరబడి వేచి చూసే పరిస్థితి కల్పించడం వల్ల నాయకత్వానికి, క్షేత్రస్థాయికి మధ్య సంబంధాలు తెగిపోయాయి.
అభివృద్ధిపై నిర్లక్ష్యం: కేవలం సంక్షేమ పథకాలే (DBT) గెలిపిస్తాయనే భ్రమలో ఉండి, రాష్ట్రంలో మౌలిక సదుపాయాలను, పరిశ్రమలను విస్మరించడం యువతను, మధ్యతరగతిని దూరం చేసింది. రోడ్ల దుస్థితి, అమరావతి గందరగోళం పార్టీ పతనానికి ప్రధాన కారణాలయ్యాయి.
సలహాదారుల ప్రభావం: ముఖ్యమంత్రి ప్రజలకు, సొంత పార్టీ నేతలకు అందుబాటులో లేకపోవడం, కేవలం కొద్దిమంది సలహాదారుల మాటలకే ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం వల్ల క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలు నాయకత్వానికి చేరలేదు.
ఇప్పుడు ఏం చేస్తున్నారు?
ప్రస్తుతం వైఎస్సార్సీపీ ‘రీ-బిల్డింగ్’ (Re-building) మోడ్లో ఉంది.
11 సీట్లకు పడిపోయినా, 40% ఓట్ షేర్ భద్రంగా ఉండటం జగన్ కి ఉన్న ఏకైక సానుకూలత. శాసనసభలో ప్రతిపక్ష హోదా లేకపోయినా, ప్రజా క్షేత్రంలో ఉండి ప్రభుత్వంపై పోరాటం చేసేందుకు సిద్ధమవుతున్నారు.
భవిష్యత్ మార్గం: ఏం చేయాలి?
కేడర్ ను అక్కున చేర్చుకోవాలి: వాలంటీర్ల మీద కాకుండా, అసలైన కార్యకర్తలను గుర్తించి వారికి పార్టీలో ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
కమ్యూనికేషన్ గ్యాప్: సామాజిక మాధ్యమాల్లో కేవలం డిఫెన్స్ కాకుండా, నిర్మాణాత్మకమైన విమర్శలతో ప్రజల్లోకి వెళ్ళాలి.
నమ్మకం పునరుద్ధరణ: యువతను ఆకట్టుకునేలా పారిశ్రామికాభివృద్ధి, ఐటీ రంగాలపై పార్టీ విజన్ ఏంటో స్పష్టంగా చెప్పాలి.
వ్యక్తిత్వ పూజ పక్కన పెట్టాలి: పార్టీ అంటే ఒక వ్యక్తి కాదు, ఒక వ్యవస్థ అని నిరూపించుకోవాలి. సలహాదారుల మాటలు కాకుండా క్షేత్రస్థాయి రిపోర్టులను నేరుగా తీసుకోవాలి.
15 ఏళ్ల ప్రస్థానంలో వైఎస్సార్సీపీ ఎన్నో సునామీలను తట్టుకుంది. 2014 ఓటమి తర్వాత ఫినిక్స్ పక్షిలా లేచిన చరిత్ర ఆ పార్టీకి ఉంది. అయితే ఈసారి ఓటమి నుండి పాఠాలు నేర్చుకుని తనను తాను పూర్తిగా సంస్కరించుకుంటేనే జగన్ చరిష్మా మళ్ళీ పనిచేస్తుంది. విశ్వసనీయత అనేది సంపాదించుకోవడం ఎంత కష్టమో, కోల్పోయిన దాన్ని తిరిగి పొందడం అంతకంటే కష్టం.
